Bank of America'dan Küresel Kriz Uyarısı: Piyasalar 2008'i Hatırlatıyor
- 14 Mar
- 2 dakikada okunur
Orta Doğu'daki savaşın derinleşmesiyle birlikte petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, küresel finans çevrelerinde endişe verici bir tartışmayı yeniden alevlendirdi. Bank of America'nın önde gelen stratejistlerinden Michael Hartnett, yayımladığı kapsamlı değerlendirmede mevcut piyasa görünümünün 2007-2008 dönemindeki fiyat hareketlerine çarpıcı biçimde benzediğini ileri sürdü.
Petrol Yüzde 60 Yükseldi
Hartnett'in uyarısının temelinde petrol fiyatlarındaki sert yükseliş yatıyor. 28 Şubat'ta İran savaşının patlak vermesiyle birlikte ham petrol fiyatları bu yıl yüzde 60'ın üzerinde bir artış kaydetti. Stratejist, bu tablonun 2008 krizine giden süreçteki petrol şokunuyla büyük benzerlik taşıdığını hatırlatarak o dönemde petrolün varil başına 70 dolardan 140 dolara fırladığını ve aynı süreçte mortgage piyasasında ciddi sarsıntıların yaşandığını vurguladı.
İki Temel Risk Öne Çıkıyor
Hartnett'e göre küresel piyasaları zorlayan iki kritik unsur ön plana çıkıyor. Birincisi özel tahvil piyasasındaki artan stres. Fon çıkışları, borç verme standartlarının sıkılaşması ve yapay zekanın bazı borçlular üzerindeki olumsuz etkileri bu piyasada kırılganlığı derinleştiriyor. İkinci ve daha büyük risk ise stagflasyon tehlikesi. Enerji maliyetlerinin hızla yükselmesi büyümeyi baskılarken merkez bankalarının enflasyonla mücadele kapsamında faiz artırmak zorunda kalması ihtimali küresel ekonomi üzerinde ciddi bir gölge oluşturuyor.
Avrupa Merkez Bankası'nın Tarihi Hatasına Dikkat Çekti
Hartnett, değerlendirmesinde Avrupa Merkez Bankası'nın geçmişteki kritik hatasına da dikkat çekti. Temmuz 2008'de petrol fiyatlarının zirve yaptığı gün Avrupa Merkez Bankası'nın faiz artırma kararı, sonradan tüm zamanların en büyük para politikası hatalarından biri olarak değerlendirildi. O faiz artışından yalnızca 74 gün sonra Lehman Brothers battı ve dünya tarihin en derin finansal krizlerinden biriyle yüzleşti. Bugün benzer sinyaller verdiği değerlendirilen Avrupa Merkez Bankası, aynı hatayı tekrar etmeme konusunda büyük baskıyla karşı karşıya.
Yatırımcılara Kritik Satış Seviyeleri
Hartnett, yatırımcıların dikkat etmesi gereken kritik eşikleri de açıkça ortaya koydu. Bu seviyelerin aşılması halinde piyasalarda sert hareketlerin yaşanabileceği uyarısında bulunan stratejist şu seviyelere dikkat çekti: Petrolde varil başına 100 dolar üzeri, 30 yıllık ABD tahvillerinde getirinin yüzde 5'i aşması, dolar endeksinin 100 seviyesinin üzerinde kalması ve S&P 500 endeksinin 6.600 puanın altına inmesi.
Türkiye Bu Tablodan Nasıl Etkilenir?
Enerji ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan Türkiye için bu tablo özellikle kritik. Petrol fiyatlarındaki her artış hem enflasyonu hem de cari açığı doğrudan etkiliyor. Küresel faizlerin yüksek seyretmesi ise dış borçlanma maliyetlerini artırarak Türk ekonomisi üzerindeki baskıyı derinleştirebilir.
Not: Bu haberde yer alan ifadeler yatırım tavsiyesi değildir.
GÜNDELİK HABER YORUMU:
Bank of America'nın 2008 benzetmesi tesadüf değil. Petrolün 100 dolar üzerinde kalması, faiz baskısı ve küresel büyümenin yavaşlaması bir araya geldiğinde ortaya çıkan tablo gerçekten 2008 öncesini andırıyor. Ancak şunu da belirtmek gerekir: Her kriz benzer görünür ama aynı şekilde sonuçlanmaz. Merkez bankalarının bu kez daha deneyimli olduğu ve olası şoklara karşı daha hazırlıklı olduğu söylenebilir. Yine de Hartnett'in uyarısını ciddiye almak ve özellikle petrol ile tahvil piyasalarını yakından izlemek gerekiyor.
KAYNAK: Sözcü, Anadolu Ajansı, Bank of America Araştırma Raporu
Yorumlar