Petrol 116 Doların Üzerine Çıktı: Hürmüz Krizi ve Trump'ın Açıklaması Piyasaları Sarstı
- 30 Mar
- 2 dakikada okunur
İran savaşının bir ayı geride bırakması ve Trump'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki "kontrolü ele geçirmeye başladık" açıklamasıyla küresel enerji piyasaları yeni bir dalgalanmaya girdi. Brent petrol varil fiyatı 116 doların üzerine çıkarken Asya'da yakıt krizi derinleşiyor, küresel ticaret hatları ciddi baskı altına giriyor.
Hürmüz Boğazı'nda Küresel Enerji Hattı Darbe Aldı
Dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklık, küresel petrol arzını derinden sarstı. Boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün geçtiği göz önüne alındığında krizin boyutu netleşiyor. Rystad Energy hesaplamalarına göre Hürmüz Boğazı'nda günlük yaklaşık 17,8 milyon varil petrol ve yakıt akışı kesintiye uğradı. Reuters'ın aktardığına göre İran savaşı piyasadan günlük 11 milyon varili sildi ve çatışmalar uzadığı takdirde bu rakamın 13-14 milyon varile çıkabileceği tahmin ediliyor.
Savaşın başladığı 27 Şubat'ta 72,48 dolar olan Brent petrol, kısa sürede 100 doları aşarak bir ayda yüzde 44-45 oranında yükseldi. 9 Mart'ta 119,5 dolara kadar ulaşan fiyatlar sonrasında diplomatik adımlar ve Trump'ın enerji altyapısına saldırı duraklaması kararıyla geçici bir rahatlama yaşansa da fiyatlar yeniden 116 dolar seviyesine tırmandı.
Trump'ın Açıklaması Piyasaları Sardı
ABD Başkanı Donald Trump'ın "Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ele geçirmeye başladık" açıklaması ve olası kara harekâtı ihtimalinin güçlenmesi tansiyonu daha da yükseltti. Trump'ın 6 Nisan son tarihi verdiği İran ile müzakereler sürse de sahada gerilim azalmıyor. Vitol Group Amerika CEO'su Ben Marshall, "Boğaz açılmadıkça günlük 10 milyon varil petrol piyasa dışında kalacak" uyarısında bulunarak 120 dolar bandının aşılması durumunda talep yıkımının ciddi boyutlara ulaşacağını vurguladı. RBC Capital Markets analistleri ise petrol fiyatlarının 2008'de görülen tarihi zirve olan 147 dolar seviyesini bile aşabileceğini öne sürdü.
Asya-Pasifik'te Yakıt Krizi
Hürmüz'deki tıkanma, petrolünün büyük bölümünü bu güzergahtan temin eden Asya'yı derinden vurdu. Filipinler ulusal enerji acil durumu ilan etti. Avustralya, stratejik rezerv bulundurmaması nedeniyle yakıt tedarikinde ciddi sıkıntıyla yüzleşiyor. Japonya ise 26 Mart'ta ulusal rezervlerini açarak Suudi Arabistan, BAE ve Kuveyt ile ortak stoklardan yararlanma kararı aldı; ancak uzmanlar bu stokların yalnızca Nisan sonuna kadar dayanabileceğini belirtiyor. Tayvan ve Bangladeş de enerji krizi nedeniyle üniversite kapamalarına uzanan kısıtlama önlemlerine başvurdu.
Babülmendep ve Doğalgaz da Risk Altında
Yemen'in savaşa dahil olmasıyla Babülmendep Boğazı da kritik bir risk noktasına dönüştü. Yalnızca petrol değil, dünya doğalgaz üretiminin beşte birini karşılayan Katar'ın Hürmüz ablukası nedeniyle ihracatı durdurması LNG piyasalarını da sarstı. Katar Enerji Bakanı'nın açıklamasına göre Ras Laffan tesisindeki hasar LNG ihracat kapasitesini yüzde 17 azaltarak yıllık 20 milyar dolar kayba neden oldu.
Analistlerin Uyarıları
Phillip Nova analisti Priyanka Sachdeva, "Petrol, yalnızca manşetler üzerinden değil, savaşın uzunluğu üzerinden işlem görüyor" diyerek belirsizliğin süreceğini öngördü. JPMorgan analisti Natasha Kaneva ise önümüzdeki süreçte küresel petrol arzındaki kesintinin günde 12 milyon varile ulaşabileceğini ve bu durumun dizel, jet yakıtı ile LPG başta olmak üzere rafineri ürünlerinde ciddi kıtlık yaratabileceğini söyledi.
Not: Bu haber yatırım tavsiyesi değildir.
Gündelik Haber Yorumu:
Petrol 116 dolar, ama asıl korku 120'nin üstü. Orada talep yıkımı başlar, küresel ekonomi bunalıma girer. Trump'ın elinde iki seçenek var: ya diplomatik çözüm ya da Hürmüz'de fiili kontrol. Her iki yol da piyasaları sarstırmaya devam edecek.
KAYNAK: SonDakika, Forbes Türkiye, CNBC-e, Ekonomim
Yorumlar