CHP'nin "İsrail ile Ticaret Sürüyor" İddiasına Ticaret Bakanlığı'ndan Sert Yanıt: "Tamamen Yalan"
- 29 Mar
- 2 dakikada okunur
Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret ambargosu meselesi yeniden gündemin merkezine oturdu. CHP'li milletvekillerinin İsrail istatistiklerine dayanarak ortaya attığı "ticaret sürüyor" iddiasına Ticaret Bakanlığı sert bir yazılı açıklamayla yanıt verdi. Bakanlık, 2 Mayıs 2024'ten bu yana İsrail ile ticaretin tamamen sıfırlandığını savunurken CHP, TÜİK'teki "gizli ülke" kategorisi ve İsrail'in kendi istatistik verilerini kanıt olarak gösteriyor.
CHP'nin İddiaları: 924 Milyon Dolarlık Veri
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun (CBS) verilerini gündeme taşıdı. Emir'in aktardığı verilere göre 2025 yılında Türkiye'den İsrail'e 924,1 milyon dolar ihracat gerçekleşmiş, yalnızca Aralık 2025'te bu rakam 84,5 milyon dolara ulaşmış, Ocak 2026'da da 82,1 milyon dolar olarak kayıt altına alınmış.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Volkan Demir ise Türk firmalarının ürünlerini üçüncü ülkeler üzerinden veya nakliye sırasında evrak değişimi yaparak doğrudan İsrail'e ihraç etmeye devam ettiğini öne sürdü. CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu da TÜİK'in dış ticaret verilerinde 2,1 milyar dolarlık "gizli ülke" kategorisine dikkat çekerek konuyu soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı. CHP'li milletvekillerinin dikkat çektiği bir diğer nokta ise İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun verilerinin bulunduğu sayfaların Türkiye'den erişime kapalı olması.
Bakanlık: "İsrail İstihbaratına Dayandırılan İddialar Yalandır"
Ticaret Bakanlığı, başlığını dahi sert seçtiği yazılı açıklamasında "İsrail istihbaratına ve istatistiklerine dayandırılan CHP'li bazı milletvekillerinin iddiaları yalandır" ifadelerini kullandı. Bakanlık açıklamasında öne çıkan noktalar şunlar:
2 Mayıs 2024'ten bu yana İsrail ile bütün ürün gruplarında ihracat, ithalat, serbest bölge ve transit ticaret tamamen durdurulmuş durumda. Türk bayraklı ve İsrail bayraklı hava ve deniz ulaşımı dahi yapılmıyor. Bu tarihten sonra İsrail'e yönelik hiçbir gümrük beyannamesi tescil edilmemiş. İhracat ve ithalat rakamları her ay Ticaret Bakanlığı ve TÜİK tarafından şeffaf olarak yayınlanmaktadır.
Filistin Üzerinden Geçen Ticaretin Açıklaması
Bakanlık, tartışmanın kilit noktasına da açıklık getirdi. Filistin'in kendi limanı ve gümrüğü bulunmadığı için Filistin'e yapılan insani yardım ve ticaret kapsamındaki sevkiyatların İsrail'in iki limanı üzerinden geçmek zorunda olduğunu belirtti. Bu ticaretin aylık 50-60 milyon dolar civarında seyrettiğini ve Filistin Milli Ekonomi Bakanlığı'nın yazılı onayıyla, her iki ülkenin denetiminde gerçekleştiğini vurguladı. Bakanlık, CHP'li milletvekillerinin bu gerçeği bildikleri hâlde Filistin'e yapılan zorunlu ihracatı İsrail'e yapılıyormuş gibi sunduğunu ileri sürdü.
İki Yılda 13-14 Milyar Dolarlık Feragat
Bakanlık açıklamasında çarpıcı bir ekonomik tablo da sunuldu. Türkiye, ambargo öncesinde İsrail ile aylık ortalama 600-700 milyon dolar ihracat gerçekleştiriyordu. 2 yıllık ambargo sürecinde bu ihracattan feragat edilmesiyle birlikte Türkiye'nin toplam 13-14 milyar dolar ihracattan vazgeçtiği hesaplandı.
Tartışmanın Özü: Hangi Veri Doğru?
Tartışmanın merkezinde iki farklı veri kaynağı yer alıyor. Hükümet, Türk gümrük sisteminin kapalı olduğunu ve hiçbir beyanname tescil edilmediğini savunuyor. CHP ise İsrail'in kendi resmi istatistik verilerini ve TÜİK'teki "gizli ülke" kategorisini kanıt olarak öne sürüyor. Olası üçüncü ülke üzerinden transit ticaretin tam olarak nasıl kayıt altına alındığı ve kimin denetiminde olduğu sorusu yanıtsız kalmaya devam ediyor.
Gündelik Haber Yorumu:
İki taraf da farklı veri kaynaklarına dayanıyor. Türk gümrük sistemi kapalı ama İsrail'in istatistikleri bir şeyleri gösteriyor. Filistin üzerinden geçen ticaret ise meşru ama tartışmalı. Bu tartışma, veri şeffaflığı meselesi olarak da okunabilir.
KAYNAK: Ekonomim, Dünya Gazetesi, Bianet, Ticaret Bakanlığı
Yorumlar